PANDEMİNİN HAYVAN ÜRETİMİNE ETKİSİ

Hayvan üretimi ya da halk arasındaki yaygın kullanımıyla hayvancılık; ekonomik değeri olan hayvanların faydalanılmak üzere üretilmesi, yetiştirilmesi ve pazarlanmasıdır. Hayvanların etinden, sütünden, yumurtalarından gıda olarak faydalanırken yünlerinden ve postlarından da yararlanılır. Hayvancılığın bazı tanımlarında tarımın alt kolu olduğundan bahsedilmektedir ve bu doğru bir yaklaşımdır. Hayvancılık ve tarım ayrılamaz bir ikilidir.  Hayvancılığın ve tarımın tüm bileşenleri birbirleriyle etkileşim halindedir.

Covid-19 virüsünün tüm dünyayı etkisi altına almasıyla hayatlarımızda büyük değişiklikler gerçekleşti. Dünya düzenini değiştiren bu virüsten etkilenmeyen herhangi bir sektör olmadığını söylemek yanlış olmaz. Dünyadaki ülkelerin ekonomik alt yapısını oluşturan faktörlerden ikisi de tarım ve hayvancılıktır. Corona virüsün tüm dünyadaki ekonomiyi etkilediği bilinen bir gerçek iken ekonominin önemli bileşenlerinden olan tarım ve hayvancılıkta da değişimler meydana geldi.

Salgının başlangıcından itibaren Tarım ve Orman Bakanlığı; veteriner hekimlere, hayvancılık işletmelerine, çiftçilere vb. covid-19 tedbirlerini içeren özel broşürler hazırlamış ve rutin denetimlerini gerçekleştirmiştir. Tarım ve Orman Bakanlığı, hayvan hareketliliğinin yoğun olduğu Kurban Bayramı’na özel covid-19 bilgilendirme broşürü de hazırlamıştır. Broşürde yine genel covid-19 kuralları vurgulanmış, bunun yanı sıra kesilen hayvanlara ait hastalıklı organların ve kesim sırasında oluşan atık ve kist hidatik riskine karşı karaciğer ve akciğer gibi iç organların evcil ve yabani hayvanlara verilmemesi gerektiği belirtilmiştir. Bakanlık ayrıca; kümeslerde uygulanacak tedbirler için de broşürler hazırlamıştır. Yukarıda bahsedilen broşürlerdeki kurallara uymayan işletmelere, hayvan üreticilerine de idari para cezası gibi yaptırımlar uygulanacağı konusunda bilgilendirme yapılmıştır.

Pandeminin bir diğer etkilediği alan ise hayvanların beslenmesi. Tarım sektörü corona virüs sebebiyle büyük bir darbe aldığı için hayvan yemlerine ulaşmak, onları üretmek ve ülke dışından ithal etmek çok zorlaştı. Bu en çok yem fiyatlarına etki etti.

Hayvancılığın bu dönemde etkilendiği bir diğer alan ise; kesim işlemleri. Hayvan kesim işlemlerinde gecikmeler yaşandı. Kapatılan tesisler de üretim sürecini olumsuz bir şekilde etkileyen örnekler arasında yer alıyor. Tüm bunların sonucunda ürün fiyatlarında meydana gelen artışlar tüketicilere de yansıyor.

Kapalı devre sistem olarak faaliyet gösteren kanatlı (piliç ve yumurta) sektörü 2005-2007 yıllarındaki kuş gribi salgınından edindiği biyo-güvenlik tecrübeleri sayesinde bu salgına bilgi açısından en hazır sektördü. Her ne kadar tecrübeli ve hazırlıklı olsalar da çalışanların korona virüse yakalanmaması ve işletmeye sokulan girdiler nedeniyle bulaş gerçekleşmemesi hayati konulardan biri oldu. Ekonomik açıdan ise, yasaklar ve satış problemlerinin ardından yaz mevsimindeki mangal sezonuna bağlı satışları da kaçırmış olması kanatlı endüstrisine yansıdı. Bu nedenle broiler ve yumurta sektöründeki fazla üretim kapasitenin azaltılması gerekti. Ayrıca yem fiyatlarının döviz kuruna bağlı olarak artması, büyükbaş hayvancılıkta olduğu gibi kanatlı sektörü için de en önemli maliyet kalemi olmuştur.

Pandemiden sonra tarım ve hayvancılık sektörlerinde büyük değişimler meydana geldi. Bu iki sektörde ciddi bir ekonomik sıkıntı yaşadı. Bunun için getirilen çözümler, pandemi sonrasında da devam ettirilirse ekonomik olarak rahatlamakla birlikte hayvan sağlığına ve onlardan faydalanılan ürünlere de büyük katkısı olacaktır.

 

Örneklerle açıklamak gerekirse;

  • Ülkemizde hububat ve baklagil üretiminin artırılması – Büyükbaş hayvan ve kanatlı hayvan işletmelerinde önemli bir yem kalemi olan ve neredeyse tamamen ithalata bağımlı olduğumuz soya bitkisinin de diğer endüstriyel bitkilere göre tercih edilmesi hem çiftçiye gelir kazandıracak hem de hayvancılık işletmelerinin ayakta kalmasına katkı sağlayacaktır.
  • Kalabalık hayvan gruplarının daha fazla gruplara ve bölmelere ayrılması hem insan hem de hayvanların sağlığını koruyup her türlü salgın hastalık riskini engellemeye yardım edecektir.
  • Özellikle pandemi süresince süt çiftliklerinde sütün bozulmadan vaktinde taşınarak toplama merkezlerine getirilmesi kritik iken, besi işletmelerinde besi periyodu dolmuş hayvanların kesimhanelerine götürülmesinin sağlanması gerekmektedir.

Ekin AKGÜN

 

KAYNAKÇA

https://www.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=52

AboutAuthor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir