Mükemmeliyetçi İnsan Hastalığı: Fibromiyalji

Fibromiyalji sendromu (FMS); genel kas ağrıları, bilişsel fonksiyonlarda bozulma, medikal olarak açıklanamayan kronik yorgunluk ve ağrılar, simetrik dağılım gösteren ağrılı hassas noktalar, parestezi, uyku bozukluğu, işlevsellikte düşüş, çoklu bedensel yakınmaların ve çoğu zaman depresyon ve kaygı belirtilerinin görüldüğü bir yumuşak doku romatizması olarak tanımlanmaktadır. Hastalığın birçok fiziksel ve psikolojik belirtileri olmasına rağmen teşhis edilmesi güçtür çünkü fibromiyaljiyi teşhis edecek herhangi bir laboratuvar testi bulunmamaktadır. Hastalığın bilinen net bir nedeni olmadığından sıklıkla başka hastalıklarla karıştırılır.Güncellenen tanı kriterlerine göre üç ay veya daha uzun süredir devam eden ve tıbbi nedene dayanmayan yaygın ağrı şikâyeti olan hastalara fibromiyalji tanısı konmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü‘nün verilerine göre dünya nüfusunun %3-6 sında fibromiyalji görülmektedir. Bu hastaların neredeyse %90’ı kadın hastalardan oluşmaktadır. FMS görülme sıklığı yaşla birlikte artmakta, en çok, düşük sosyoekonomik ve eğitim seviyesine sahip 40-60 yaş aralığındaki kadın hastalarda görüldüğü saptanmıştır.

Fibromiyaljiye tam olarak neyin sebep olduğu bilinmese de uzun yıllar yapılan araştırmalar sonucu bazı faktörlerin hastalığı tetiklediği anlaşılmıştır. Bu faktörleri; genetik faktörler, geçirilen enfeksiyonlar, travma, stres ve kişilik yapısı gibi faktör öğeler olarak sıralayabiliriz.

Fibromiyalji sendromları gösteren hastalarda yaygın kronik ağrıların neden kaynaklandığına dair net bir cevap bulunmamaktadır. Bazı teoriler, çeşitli etkenlere bağlı olarak beynin ağrı eşiğini düşürdüğünü ve önceden acı vermeyen şeylerin zaman içerisinde çok acı verici hale geldiğini belirtmektedir. Bir başka teoriye göre, vücuttaki sinirler ve reseptörler uyarılara daha duyarlı hale gelmektedir Bu da bireylerin ağrı sinyallerine aşırı tepki verebilecekleri ya da abartılı acılar hissedebilecekleri anlamına gelmektedir.

Fibromiyalji sendromunun bazı belirtileri şu şekildedir:

  • Kaygı
  • Yorgunluk
  • Depresif ruh hali
  • Nefes almada zorluk
  • Baş ağrısı
  • Kronikleşen ağrılar
  • Egzersizlere karşı dirençsizlik
  • MMPI testlerinde histerik ve hipokondriyak özelliklerin normal popülasyondan daha fazla görülmesi
  • Uyku problemleri

Bu hastalarda genellikle şiddetlenen ağrı ve artan yorgunluk belirtileriyle fibromiyalji atakları görülür. Atak sırasında kötü uyku kalitesi, karamsar düşünceler, sindirim problemleri, kol ve bacaklarda şişkinlik, uyuşukluk ve karıncalanma gibi yoğun belirtiler görülür.  Fibromiyalji atakları sebepleri hala net olmamakla birlikte stres, travma, veya grip benzeri sistemik bir hastalığın sonucu da olabilir.

Fibromiyalji için kesin bir tedavi henüz bilinmemektedir. Tedavi sürecinde semptomları azaltıp, hayat kalitesi artılıtmaya çalışır. Bunlar, yaşam tarzını değiştirerek ve ilaç kullanımı ile sağlanır. Tedavi için kullanılan ilaçlar; ağrı kesiciler, antidepresanlar ve antiepileptik ilaçlardır. Fibromiyalji septomlarını azaltmak için yapılan fizik tedavilere ilaven akupunktur, yoga, meditasyon, masaj terapisi ve düzenli egzersiz gibi hastaları rahatlatacak yöntemlerde kullanılabilir.

Fibromiyaljinin negatif etkilerinden korunmak için sağlıklı beslenmeye dikkat edilmeli, düzenli egzersizler yapılmalı, düzenli ve yeterince uyunmalı, stresten kaçınılmalı, ve hayatı olumlu yönlerden etkileyecek hayat kalitesini arttıracak değişiklikler yapılmalı.

 

Ecem TEYARECİOĞLU

 

KAYNAKÇA

AboutAuthor