MEZENKİMAL KÖK HÜCRE TEDAVİSİ

Hücrelerin bağ dokularında bulunan erişkin kök hücrelere Mezenkimal kök hücre denir. Bu hücreler her ortamda farklılaşabilme ve aynı zamanda vücutta buldukları dokulardan hasarlı dokulara geçebilme yeteneğine sahiptirler. Mezenkimal kök hücreler için çoğunlukla kemik iliğinde bulunan pluripotent bir hücre topluluğu da denilebilir. Ancak mezenkimal kök hücreler yalnızca kemik iliğinde değil aynı zamanda göbek bağı, yağ dokusu, diş pulpası, tendonlar, karaciğer, plasenta ve amniyon sıvısı gibi dokularda da bulunur.

Bu hücrelerin bağ doku kökenli olmaları ayrıca farklılaşabilme ve buldukları dokulardan hasarlı dokulara geçebilme gibi özelliklerinden ötürü klinik kullanım alanlarında umut verici avantajları vardır Mezenkimal kök hücrelerin klinik kullanım alanlarındaki avantajlarından  bahsedecek olursak bunlar;

-Gen transferi kolaylığı ve dayanıklı olmaları nedeniyle gen tedavisi için uygulanırlar,

-Bağ doku kökenli olmalarından ötürü ilgili doku hücrelerinin gelişimine ve fonksiyonuna katkı sağlayabilmektedirler,

-Çözülebilir faktörler salgılayarak hasarlı hücre/doku tamirine katkı

Sağlayabilirer,

-Göç edebilme özellikleri sayesinde hasarlı dokulara ulaşabilirler,

-Enzimler salgılayarak kalıtsal hastalıklardaki enzimsel bozuklukları giderebilme potansiyelleri vardır,

– Bağışıklık sistemini uyarabilme özellikleri sayesinde enjekte edildiklerinde vücut tarafından kabul edilirler,

– Mezenkimal kök hücreler antibiyotik gibi bakteriler üzerine etki gösterir, onların çoğalmalarını baskılar ve vücuttan atılımlarını arttırır.

Mezenkimal kök hücre tedavisi şu anda mezenkim hücrelerinden gelişen doku ve organların zarar görmesi sonucu oluşan hastalıkların tedavisinde; allojeneik kök hücre nakillerinden sonra gelişen akut Graft versus Host hastalığının profilaksi ve tedavisinde; Otoimmün Ensefalomyelitis, Osteogenezis İmperfecta, Romatoit Artrit, Crohn Hastalığı, Sistemik Lupus, Diyabet, Multiple Skleroz gibi otoimmün hastalıkların tedavisinde kullanılır.

Mezenkimal kök hücre tedavisinin avantajlarının yanı sıra dezavantajları da vardır. Mezenkimal kök hücrelerin sayısının az olması nedeniyle özel laboratuvar ortamlarında  haftalarca kültürlerde çoğaltılması gerekir. Bu da ciddi bir teknoloji, alt yapı, deneyim gerektirir ve  bu yüzden bu tedavinin maliyeti de fazladır.

Ayrıca mezenkimal kök hücre tedavisinin Covid-19 hastalığına henüz kesin olmasa da ağır ya da kritik hastalarda kullanıldığı ve yararlı olduğu bildirilmiştir.  İmmün sistemde düzen sağlayarak, sitokin fırtınasını önleyerek ya da şiddetini azaltarak etki gösterebileceği beklenmektedir. Damar yolu ile verildiğinde akciğerde biriktiği ve akciğer hasarını azalttığı düşünülmektedir.

Ecem TEYARECİOĞLU

 

KAYNAKÇA

AboutAuthor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir