BİYOSERAMİKLER

Biyomalzemeler biyolojik sistemlerde tanı ve tedavi için kullanılan doğal veya sentetik olan malzemelerdir.  Vücutta zarar gören doku veya organın fonksiyonlarını yerine getirmek üzere tasarlanırlar. Yapay olarak nitelendirilenler seramikler, metaller, polimerler ve kompozitler olarak sayılabilir. Doğal olarak sayılan biyomalzemeler ise kollejen, elastin, kitin ve alginat gibi maddelerdir.

Metaller özellikleri gereği sert, sağlam ve şekillendirilebilir olduklarından kalça kemikleri ve diş implantlarında kullanılırlar. Polimerler sentetik ve doğal olmak üzere iki grupta incelenir. “Mer” adı verilen küçük birimlerden meydana gelen uzun zincirli moleküllerdir. Esnek bir yapıya sahiptirler. Biyobozunurdurlar. Biyobozunurluk, malzemenin zaman içerisinde doku ile yer değiştirmesi anlamına gelir. Ayrıca polimerlerin komplike parçalarının üretimleri kolaydır. Uygulama alanları dental, ortopedik, ilaç aktarımı olarak ifade edilebilir. Medikal sektörde ise sensörlerden doku mühendisliğine kadar geniş bir alana yayılmıştır. Kompozit biyomalzemeler çok fazlı malzeme olarak nitelendirebilir. Çünkü iki veya daha fazla malzemenin bir araya özelliklerini kaybetmeden gelmesinden oluşur. Bu malzemeler yüksek dayanıma ve düşük elastik modülüne sahiptirler.

Seramik malzemeler yüksek baskı ve yüksek aşınma, korozyon dayanımındadırlar fakat aynı zamanda düşük kırılma sertliğindedirler. Bir diğer deyişle sert ve kırılgan bir yapıları vardır. Elektrik ve termal yalıtkanlıkları genellikle iyidir, genelde inorganiktirler.  Biyoaktif veya biyoinert yapıda olabilirler. Biyoaktif malzemeler kemikle ya da canlı organizmanın yumuşak dokusu ile kimyasal bağ yaparak etkileşirler. Biyoinert malzemelerin doku ile etkileşimleri mekanik bağ şeklindedir. Mekanik bağ ise biyoinert malzemenin dokuyu değiştirmeden doku ile bir arada bulunması anlamındadır. Biyoinert seramiklere alümina seramikler ve zirkonyum örnek olarak gösterilebilir. Ortopedik ve dental uygulamalarda kullanılırlar. Ortopedik alanda femoral baş, kemik vida ve plakalarında, femoral gövdeler için poröz kaplamalarda ve diz protezlerinde kullanılırlar. Dental uygulamalarda iyi bir estetik görüntü sağlarlar. Biyoaktif seramiklere örnek olarak cam-seramik ilişkisi verilebilir. Konakçı doku ile direkt kimyasal bağlama yapabilir ve kemik yapıcı hücreler üzerinde uyarıcı etki yapar. Bu yüzden kemik çimento dolgusu ve kaplama malzemesi olarak idealdirler. Dahası kalsiyum fosfat seramikleri de birer biyoseramiktir ve bunlar ortopedik kaplamalara, diş implantlarında, yüz kemiklerinde, kulak kemiklerinde ve kalça, diz protezlerinde kemik tozu olarak kullanılmaktadır.

Biyomalzemeler insanların yaşamında büyük bir role sahiptir ve birçok tıbbi alanda kullanılmaktadırlar. Bir biyomalzeme çeşidi olan seramiklerin de ortopedide ve dental alanda kullanımı mevcuttur. Özellikle implant kullanımında polimerlerin aşınma dirençleri düşük, metallerinse dokuyu kabul etmesinin daha zor olmasından kaynaklı dental ve ortopedik implantlarda biyoseramikler daha elverişlidirler.

Hande BİÇERMEN

 

 

KAYNAKÇA

AboutAuthor