BİYOBELİRTEÇLER VE KANSER

Kanser, hücrelerin kontrolsüz bir şekilde bölünmesi ve çoğalmasıyla ortaya çıkan, genetik ve çevresel faktörlerin etkisi altında olan bir hastalıktır. Bilinen yüzden fazla kanser türü olmasına ve belirli kanser tipleri için bazı standardart yaklaşımlarda bulunulmasına rağmen, kanser kişisel bir hastalık olarak Kabul görür. Bu nedenle kişilerin benzer tedavilere farklı cevaplar vermesi sıkça görülen bir durumdur. Çağımızın hastalığı olarak da sık sık anılan kanser, bilimin ve teknolojinin ilerlemesiyle birlikte, yeni tanı ve tedavi yöntemleri geliştirilerek daha kolay tehşis edilebiliyor ve gelişmiş tedaviler uygulanarak hastaların iyileşme süreçlerine büyük katkılar sağlanıyor. Biyobelirteçler de bu geliştirilmiş tedavi şekillerinden bir tanesi.
Peki nedir bu biyobelirteçler? “Normal biyolojik süreçler, patolojik süreçler veya terapötik bir işleme karşı farmakolojik cevabın göstergesi olabilen, objektif olarak ölçülüp değerlendirilmesi yapılabilen özelliğe “biyobelirteç” denir. Bu tanım 2001 yılında, “Biomarkers Definitions Working Group” tarafından yapılmıştır.

Biyomarkerlar olarak da adlandırılan biyobelirteçler, sıklıkla kanser hastalığı tehşisinde tümör belirleyici olarak kullanılırlar. Biyobelirteçler kanser hastalığı tehşisi, hastalığın takibi ve tedavi geliştirme sürecinin iyileştirilmesinde çok etkin ve kritik bir yol oynar.

KANSER TEHŞİS VE TEDAVİSİNDE BİYOBELİRTEÇLERİN KULLANIMI
1. Biyobelirteçlerle hastanın kanser riski belirlenir (Hasta kalıtsal kanser riski taşıyor mu?)
2. Kanserin alt türü ve ayırıcı tanı belirlenir. (Hasta hangi kanser türüne sahip?)
3. Hastalığın gidişatı hakkında bilgiler alınır.
4. Tedaviye yanıtın tahmin ve analizi yapılır. (Hasta hangi tip tedaviye yanıt verecek?)
5. İlaç yan etkileri tahmin edilir. (Hasta için ilacın hangi dozu daha uygun?)
6. Tedaviye yanıt gözlemlenir
7. Hastalık tekrarı hakkında tahminde bulunulur (Hastalık tekrar edecek mi?)

Kanser tedavisinde biyobelirteçlerin kullanılmasının temel amaçları:
• Hastalık için risk analizi yapmak
• Tehşis koymak
• Hastalığın şiddetini belirlemek
• Tedavide belirlenecek stratejiyi belirlemek
• Hastalığın tedaviye verdiği cevabı gözlemlektir.

Klinik biyobelirteç örnekleri
• Antikorlar
• Enzim düzeyleri
• Hormonlar
• Lipitler
• Hücreler
• Peptidler
• Porteinler
• Metabolitler
• RAI

Biyobelirteçler sayesinde ilacın hasta için uygun olup olmadığı belirlenerek kişiselleştirilmiş tedavi geliştirilir. Erken tanı olasılığını arttırır, bu sebeple, biyobelirteçler kişiselleştirilmiş tedavide gelecek vaadeden bir yeniliktir.
Biyobelirteçlerin kullanılmasıyla, hasta popülasyonunda yapılan sınıflandırmalar araştırmaların daha küçük popülasyonlara yapılabilme kolaylığını sağlar. Bütçe daha verimli ve maaliyetsiz kullanılır.

KAYNAKÇA
• Kalp Yetersizliğinde Biyobelirteçler, Doç.Dr.Mehmet Birhan YILMAZ,10 / 2010,
• KANSER TEDAVİSİNDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR, Onur Baykara, Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi ISSN: 2146-9601 e-ISSN: 2147-2238
• Gül YAVUZ ERMİŞa, Itır ŞİRİNOĞLU DEMİRİZb
aAnkara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji BD, Ankara, TÜRKİYE
bİstanbul Aydın Üniversitesi, VM Medical Park Florya Hastanesi, Hematoloji BD, İstanbul, TÜRKİYE
• Henry, N. Lynn et al.,
Cancer biomarkers,Molecular Oncology, Volume 6, Issue 2, 140-146

AboutAuthor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir